แผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย สสม. ศูนย์ประสานงานภาคอีสานร่วมกับคณะกรรมการมัสยิดยามาอาตุ้ลอิสลาม จ.ขอนแก่นและมูลนิธิเพื่อการศึกษาและพัฒนามุสลิมอีสาน จัดโครงการมัสยิดครบวงจร ในระหว่างวันที่ 1 ต.ค.-30 ธ.ค.52 ณ มัสยิดวะดานียะห์ อ.วังหิน จ.ศรีสะเกษ โดยมีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อสร้างเสริมความรู้ ความเข้าใจในการกำหนดกลยุทธ์การพัฒนามัสยิดครบจร 2. เพื่อเป็นแกนกลางในการช่วยขับเคลื่อนความรู้การพัฒนาและสุขภาวะแก่ชุมชน 3. เพื่อประชาสัมพันธ์ให้มัสยิดและชุมชนได้รับทราบเกี่ยวหลักการสุขภาวะทั้งกาย จิตวิญญาณและการอยู่ร่วมกันในสังคม 4. เพื่อจะได้มีโอกาสพบปะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและทำกิจกรรมร่วมกันระหว่างมัสยิดต่างพื้นที่
ในวันเสาร์ที่ 19 ธ.ค. 2552 ที่ผ่านมา มีการจัดอบรมบรรยาย ได้มีการจัดเวที่เสวนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและสรุปผลการดำเนินของมัสยิดครบวงจรมัสยิดวะฮ์ดานียะฮ์ ซึ่งได้รับเกียรติจาก ผศ.ดนัย งามมานะ อดีตรองอธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร ให้เกียรติมาบรรยาย และดร.ปรีดา ประพฤติชอบ ผู้ประสานงานฯ เข้าร่วมกิจกรรม โดยได้รับความสนใจจากคนชุมชนและนอกพื้นที่เป็นจำนวนทั้งสิ้นประมาณ 40 คน
ผลจากการติดตามผลการดำเนินงานปรากฏว่ามัสยิดฯ ดังกล่าวประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก โดยแบ่งเป็นดังนี้

2.1 การบริหารจัดการ
การบริหารมัสยิด หมายถึงการบริหารชุมชนมุสลิม ซึ่งคณะกรรมการมัสยิดเป็นผู้รับผิดชอบ และดำเนินการไปอย่างสอดคล้องกับหลักการศาสนาอิสลามอย่างแท้จริง เพราะกรรมการมัสยิดเป็นผู้มีบทบาทหน้าที่ทางสังคมโดยตรง และใกล้ชิดกับประชาชนในระดับท้องถิ่นมากที่สุด ดังนั้น หากได้มีการพัฒนาบทบาทของคณะกรรมการมัสยิดจนถึงระดับมาตรฐาน มัสยิดจะสามารถปฏิบัติหน้าที่พัฒนาชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จากความสำคัญดังกล่าวทางแผนงานฯ ศูนย์ประสานงานภาคอีสาน ได้กระหนักและเห็นความสำคัญในเรื่องดังกล่าวจึงได้ทำการสนับสนุนโครงการมัสยิดครบวงจร เพื่อให้มัสยิดมีระบบการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ ผลจากการจัดกิจกรรมดังกล่าวส่งผลทำให้คณะกรรมการมัสยิดมีหลักและวิธีการบริหารที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ประกอบด้วยการดำเนินงาน 9 ด้าน คือ 1). การประชุม มัสยิดดังกล่าวจะมีการการประชุมคณะกรรมการมัสยิดประจำเดือน เดือนละ 2 ครั้ง/เดือนหรือมากกว่านั้น ซึ่งในการประชุมแต่ละครั้งจะมีระเบียบวาระและการบันทึกรายงานการประชุมทุกครั้งไป
2). จัดการเอกสาร ในมัสยิดดังกล่าวจะมีระบบในการบริหารจัดการเอกสารที่มีประสิทธิภาพ ด้วยการจัดเก็บเอกสารทั้งที่เป็นรายงานการประชุม หนังสือเข้า-ออกทั่วไป เอกสารด้วยการเงินและค่าใช้จ่ายต่างๆในการดำเนินกิจกรรมของมัสยิดอย่างมีระบบมากขึ้น โดยมีผู้รับผิดในการดำเนินงานกิจกรรมด้านดังกล่าวอย่างชัดเจน
3). การจัดการทรัพย์สิน ตัวอย่างถึงที่มัสยิดวะดานียะห์ได้มีการดำเนินการที่ดีและมีประสิทธิภาพในด้านการจัดการทรัพย์สินของมัสยิด ด้วยการมอบหมายให้มีผู้รับผิดชอบในการดูแลการดำเนินงานกิจกรรมดังกล่าวอย่างชัดเจน ทั้งรายได้ รายรับ รายจ่ายและตลอดจนการเก็บรักษาสมบัติ ด้วยการทำบัญชีศาสนสมบัติของมัสยิด ตั้งแต่อาคาร สิ่งของ เครื่องใช้ ที่ดินและอื่นๆ ที่มัสยิดเป็นผู้ดำเนินการ มีการประชุมปรึกษาหาหรือและบันทึกรับรองรายงานทางด้านการเงินทุกครั้งที่มีการประชุม
4). การออกระเบียบข้อบังคับ คณะกรรมการมัสยิดมีอำนาจในการกำหนดระเบียบเพื่อบังคับใช้แก่สัปบุรุษ ตามขอบข่ายที่มีอยู่ หากมัสยิดขาดระเบียบ และถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัดตามหลักการอิสลาม โดยให้คณะกรรมการมัสยิดปิดประกาศให้คนในชุมชนทราบโดยทั่วกัน และเปิดโอกาสให้ทุกคนมีการท้วงติงหรือวิพากษ์วิจารณ์ จนทุกฝ่ายมีการยอมรับกันอย่างกว้างขว้าง และที่นี้จะมีการกำหนดไว้เป็นลายลักษณ์อักษรและแจกจ่ายให้สัปบุรุษทุกครอบครัว
5). การจัดห้องสมุด มัสยิดวะดานียะห์ ได้ดำเนินการจัดสร้างห้องสมุดขึ้น เพื่อให้สัปบุรุษได้ค้นคว้า โดยเตรียมหนังสือทางด้านวิชาการต่างๆ เพื่อเป็นการเพิ่มพูนความรู้แก่สัปบุรุษ ซึ่งจะมีผู้รับผิดชอบโดยตรงจำนวน 1 ท่านเพื่อดูแลความเป็นระเบียบ และจัดหมวดหมู่หนังสือต่างๆเป็นต้น
6). การประสานงานองค์กรภาครัฐ มัสยิดดังกล่าวมีการประสานความร่วมมือกับองค์กรภาครัฐ ไม่ว่าจะเป็นที่ว่าการอำเภอ สถานีตำรวจ อนามัยชุม องค์การบริหารส่วนตำบล ที่ทำการไปรษณีย์ และหน่วยงานอื่นๆตามความเหมาะสม
7). การเสนอคุตบะห์ ผลจากการดำเนินกิจกรรมดังกล่าวอีกประการหนึ่งคือมัสยิดมีระบบการบริหารจัดการนำเสนอคุตบะห์ทางด้านศาสนาและด้านสุขภาวะเข้าด้วยกันมากขึ้น ซึ่งจะมีการจัดตารางเรื่องที่นำเสนอเป็นประจำเดือน และใครเป็นผู้นำเสนอ
8). การจัดสำนักงานคณะกรรมการ มัสยิดวะดานียะห์ได้มีการปรับปรุงห้องต่างๆที่มีอยู่แล้วให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นด้วยการจัดห้องสำนักงานให้กับคณะกรรมการมัสยิด ไม่ว่าจะเป็น โต๊ะทำงานอิหม่าม คอเต็บ บิหลั่น และหัวหน้าฝ่ายต่างๆ
9). การเขียนหนังสือโต้ตอบ การบริหารจัดการมัสยิดปัจจุบันที่มีการดำเนินงานในด้านดังกล่าว คือการเขียนหนังโต้ตอบกับหน่วยงานของรัฐและองค์การเอกชนต่างๆ อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยการมอบหมายให้มีผู้รับผิดชอบโดยตรง จำนวน 1 ท่าน และทำตามแต่อิหม่ามหรือคณะกรรมการมัสยิดมอบหมาย เป็นต้น
2.2 การดูแลรักษาความสะอาด
มัสยิดวะดานียะห์ ผลจากการติดตามและประเมินในด้านดังกล่าวปรากฏว่ามัสยิดดังกล่าว มีการแบ่งฝ่ายรับผิดชอบในการรักษาความสะอาดเป็นประจำ 1 ท่าน ส่งผลทำให้บริเวณห้องน้ำมีความสะอาด บริเวณภายในและภายนอกมีความสะอาด เป็นระเบียบมากขึ้นและติดป้ายรณรงค์ต่างๆ เช่น ข้อความ “โปรดรักษาความสะอาด” และมีถังขยะโดยรอบบริเวณมัสยิด
2.3 การตกแต่งปรับปรุงภูมิทัศน์
ผลสืบเนื่องจากโครงการดังกล่าวส่งผลทำให้บริเวณมัสยิดมีพื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้นด้วยการปลูกต้นไม้โดยรอบบริเวณมัสยิด การปรับปรุงให้บริเวณมัสยิดมีสวนหย่อมพักผ่อนหย่อนใจ จำนวน 4 จุด
2.4 จัดมุมให้ความรู้เกี่ยวกับภัยบุหรี่และวารสารทางด้านสุขภาวะ
จากการติดตามผลการดำเนินงานในตัวชี้วัดดังกล่าวจะเห็นได้ว่ามัสยิดมีการจัดมุมให้ความรู้ทางด้านสุขภาวะ รวมทั้งเอกสารหรือหนังสือทางด้านทางศาสนาในห้องสุมดของมัสยิด
2.5 ปิดป้ายห้ามสูบบุหรี่ในบริเวณมัสยิด
ในบริเวณมัสยิดจะมีการรณรงค์ต้านบุหรี่ ด้วยการปิดป้ายห้ามสูบหรี่ในมัสยิดซึ่งมีขนาดใหญ่และสามารถมองเห็นได้ชัดเจน โดยรอบบริเวณของมัสยิด ทั้งหน้าประตูห้องน้ำ อาคารมัสยิด และกำแพง ส่งผลทำให้คนที่เข้ามาละหมาดไม่กล้าสูบหรี่

               แผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย สสม. ศูนย์ประสานงานภาคอีสานร่วมกับคณะกรรมการมัสยิดยามาอาตุ้ลอิสลาม จ.ขอนแก่นและมูลนิธิเพื่อการศึกษาและพัฒนามุสลิมอีสาน  จัดโครงการมัสยิดครบวงจร    ในระหว่างวันที่   1ต.ค.-30 ธ.ค.52 ณ  มัสยิดยามาอาตุ้ลอิสลาม อ.ชุมแพ จ.ขอนแก่น โดยมีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อสร้างเสริมความรู้  ความเข้าใจในการกำหนดกลยุทธ์การพัฒนามัสยิดครบจร 2. เพื่อเป็นแกนกลางในการช่วยขับเคลื่อนความรู้การพัฒนาและสุขภาวะแก่ชุมชน3. เพื่อประชาสัมพันธ์ให้มัสยิดและชุมชนได้รับทราบเกี่ยวหลักการสุขภาวะทั้งกาย  จิตวิญญาณและการอยู่ร่วมกันในสังคม 4. เพื่อจะได้มีโอกาสพบปะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและทำกิจกรรมร่วมกันระหว่างมัสยิดต่างพื้นที่

ในวันเสาร์ที่ 21 พ.ย. 2552 ที่ผ่านมา มีการจัดอบรมบรรยาย  ในหัวข้อเรื่อง “รุ้เท่านั้นยาเสพติด”   ซึ่งได้รับเกียรติจาก ผศ.ดนัย งามมานะ อดีตรองอธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร  ให้เกียรติมาบรรยาย  โดยได้รับความสนใจจากคนชุมชนและนอกพื้นที่เป็นจำนวนทั้งสิ้นประมาณ 40 คน  ส่งผลทำให้คนในชุมชนรู้เท่าทันภัยยาเสพติด และสามารถปกป้องตนเองและครอบครัวให้ห่างไกลจากยาเสพติด  นอกจากนั้น  นอกจากนั้นแล้วที่ผ่านมามัสยิดมีการปรับปรุงภูมิทัศน์รอบบริเวณมัสยิด ด้วยการปลูกต้นไม้ที่ให้ร่มเงา เช่น ต้นพิกุล  ต้นตีนเป็ด (สัตบรรณ) ต้นมะพร้าว และไม้ดอก ไม้ประดับ  ส่งผลให้มัสยิดมีความภูมิทัศน์ที่ดีเพิ่มขึ้น  ตลอดจนการนำเสนอคุตบะห์ทางด้านสุขภาวะอย่างต่อเนื่อง และผู้เข้าร่วมโครงการช่วยกันทำความสะอาดบริเวณห้องน้ำ ปิดป้ายห้ามสูบบุหรี่ในบริเวณมัสยิด  ซึ่งถือว่าโครงการดังกล่าวนั้นประสบความสำเร็จในระดับที่น่าพอใจ  แต่ถึงอย่างไรก็ตามสิ่งที่ต้องมีการปรับปรุงคือการบริหารจัดการของคณะกรรมการมัสยิด จำเป็นที่ต้องอบรมและให้ความรู้หลักวิชาการในลำดับต่อไป

นอกจากนั้นได้รับเกียรติจากท่านนายกเทศมนตรี เทศบาลเมืองชุมแพ ให้เกียรติมาเป็นประธานในพิธีเปิดโครงการอย่างเป็นทางการ โดยมีแขกผู้มีเกียรติอีกหลายหน่วยงานที่มาเข้าร่วมโครงการ เช่น เจ้าหน้าที่วัฒนธรรมประจำอำเภอชุมแพ ผู้บังคับกองร้อยที่สอง ค่ายมหาศักดิ์พลเสพ จ.ขอนแก่น ซึ่งถือว่าได้รับความสนใจจากประชาชนและหลายต่างๆเป็นจำนวนมาก

                และในวันเดียวกันทางคณะผู้จัดร่วมกับแผนงานฯ ศูนย์ประสานงานภาคอีสาน ได้จัดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและประสบการณ์การทำงานของโครงการมัสยิดครบวงจรซึ่งกันและกัน โดยผู้เข้าร่วมสามารถนำองค์ความรู้และวิธีการดำเนินงานที่เป็นประโยชน์ไปใช้ได้จริงในชุมชนของตัวเอง

ระหว่างวันที่ 11-14 พฤศจิกายน 2552 ที่ผ่านมามูลนิธิเพื่อการศึกษาและพัฒนามุสลิมอีสาน อ.เมือง จ.อุดรธานีและแผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย ศูนย์ประสานงานภาคอีสาน ได้ต้อนรับคณะศึกษาดูงานผู้นำศาสนาและผู้เกี่ยวข้อง จากสำนักงานเขตคันนายาว กทม. รวมทั้ง 144 คน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการศึกษาวิถีชีวิตของพี่น้องมุสลิมในท้องถิ่นอื่นๆ ตลอดจนการระดมความคิดเห็นและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างพี่น้องมุสลิมด้วยกัน
ในการนี้ทางมูลนิธิฯได้รับเกียรติจากคณะศึกษาดูงานเรียนเชิญ ดร.ปรีดา ประพฤติชอบ ประธานมูลนิธิฯ ให้เกียรติเป็นวิทยากรบรรยาย ในหัวข้อเรื่อง อีสานถิ่นฐานมุสลิมไทย ณ วิทยาลัยพยาบาลพระบรมราชชนนี จ.อุดรธานี พร้อมกันนี้ได้รับเกียรติจาก ผอ.วิทยาลัยพยาบาลฯ กล่าวต้อนรับคณะศึกษาดูงานด้วยความยินดียิ่ง ผลจากการบรรยายดังกล่าวส่งผลทำให้คณะศึกษาดูงานได้รับความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวิถีชีวิตมุสลิมอีสานได้เป็นอย่างดี ในช่วงค่ำทางมูลนิธิฯได้เลี้ยงรับรองอาหารค่ำกับคณะศึกษาดูงานพร้อมทั้งมีเวทีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกัน ซึ่งเป็นที่ประทับใจแก่คณะศึกษาดูงานเป็นอย่างยิ่ง

แผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย สสม. ศูนย์ประสานงานภาคอีสานร่วมกับคณะกรรมการมัสยิดดารุสลาม อ.กระสัง จ.บุรีรัมย์ จัดโครงการค่ายอบรมจริยธรรมเยาวชนมุสลิม ต้านยาเสพติด ระหว่างวันที่ 15-30 ตุลาคม 2552 ที่ผ่านมาโดยได้รับความสนใจจากน้องๆ เยาวชนในจังหวัดสุรินทร์ บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ เข้าร่วมโครงการทั้งสิ้นประมาณ 50 คนและมีคณะนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จำนวน 11 คนร่วมดำเนินกิจกรรมดังกล่าว ผลจากการจัดโครงการดังนั้นถือว่าประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก เพราะการเป็นส่งเสริมให้เยาวชนได้รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ห่างไกลยาเสพติดทั้งหลาย สามารถใช้ชีวิตร่วมกับคนอื่นๆในสังคมได้ และที่สำคัญคือการส่งเสริมให้รู้จักวิธีการดูแลสุขภาวะของตัวเองให้แข็งแรงอยู่เสมอ ทั้งด้านร่างกาย จิตใจและสติปัญญา ตลอดจนการให้ความรู้ความเข้าใจหลักการศาสนาของอิสลามที่เป็นประโยชน์ในการดำเนินชีวิตและประกอบอีบาดะห์ต่อพระผู้เป็นเจ้าได้ถูกต้อง นอกจากนั้นแล้วผลอีกประการหนึ่งคือเป็นการสร้างความรัก ความสามัคคีของประชาชนมุสลิมในอีสานมากขึ้น

แผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย สสม. ศูนย์ประสานงานภาคอีสานร่วมกับคณะกรรมการมัสยิดดารุ้ลอามาน อ.บ้านไผ่ จ.ขอนแก่นและมูลนิธิเพื่อการศึกษาและพัฒนามุสลิมอีสาน ร่วมกันจัดโครงการมัสยิดเกษตรพอเพียง ในระหว่างวันที่ 1 ส.ค. 52 – 30 ต.ค. 52 ณ ชุมชนมัสยิดดารุ้ลอามาน อ.บ้านไผ่ จ.ขอนแก่น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการสร้างเสริมสุขภาวะที่ดี สร้างงานอาชีพเสริมแก่มุสลิมในชุมชนด้วยการนำหลักเกษตรพอเพียง เกษตรแบบอินทรีย์ มาประยุกต์ใช้ในวิถีชีวิตประจำวัน รวมไปถึงการนำผลผลิตที่ได้จากการทำโครงการมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ปลอดสารพิษเพื่อใช้ในมัสยิด, ชุมชนและนำไปจำหน่ายเป็นรายได้เสริมเพื่อนำไปใช้หมุนเวียนในโครงการให้มีความยั่งยืนและสามารถขยายผลต่อเนื่องได้อีกต่อไปในอนาคต โดยได้รับความสนใจจากประชาชนในพื้นที่เข้าร่วมโครงการจำนวน 30 คน
นอกจากนั้นแล้วได้รับเกียรติจาก ดร.ปรีดา ประพฤติชอบ ผู้ประสานงานแผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย ศูนย์ประสานงานภาคอีสาน เข้าร่วมสังเกตการดำเนินกิจกรรมดังกล่าว ดร.ปรีดา ประพฤติชอบ กล่าวว่า “ตนเองรู้สึกพอใจเป็นอย่างยิ่งกับการดำเนินกิจกรรมดังกล่าว ถือว่าประสบความสำเร็จและเป็นประโยชน์ต่อชุมชนในระยะยาวต่อไป

                      ในวันศุกร์ที่ 25 ตุลาคม 2552 ที่ผ่านมา คณะกรรมมัสยิดดารุสลาม อ.กระสัง จ.บุรีรัมย์ ร่วมกับแผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย จัดโครงการอบรมวิชาการอิสลาม  ณ   มัสยิดดารุสลาม  อ.กระสัง จ.บุรีรัมย์  ซึ่งได้รับความสนใจจากพี่น้องมุสลิมทั้งในจังหวัดสุรินทร์ บุรีรัมย์ ศรีสะเกษและอุบลราชธานี เป็นจำนวนทั้งสิ้น 50 คน  โดยมีวิทยากรบรรยาย 2 ท่านประกอบด้วย

อ.อับดุลลอฮฺ  สุลัยหมัด และ อ.หมัด ก้อพิทักษ์ จากกรุงเทพฯ  ผลจากการดำเนินการดำเนินงานดังกล่าวส่งผลทำให้พี่น้องมุสลิมในภาคอีสานมีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องหลักวิชาการมากขึ้นและสามารถนำไปปฎิบัติได้ถูกต้องตามหลักการศาสนา ทั้งในเรื่องของหลักวิชาเตาฮีด  ฟิกฮฺ  ตลอดจนการถามตอบปัญหาศาสนาต่างๆ นอกจากนั้นแล้วได้รับเกียรติจาก ดร.ปรีดา ประพฤติชอบ ประธานมูลนิธิฯ เข้าร่วมรับฟังด้วยพร้อมกันนั้นท่านได้ถือโอกาสกล่าวชมเชยคณะกรรมการของมัสยิดฯ เป็นอย่างมากที่ได้จัดกิจกรรมดังกล่าวขึ้น และในท้ายยังได้กล่าวเพิ่มอีกว่า  “กิจกรรมดังกล่าวควรส่งเสริมให้มัสยิดต่างๆในภาคอีสานจัดกิจกรรมลักษณะนี้ให้บ่อยๆขึ้น เพราะโดยส่วนใหญ่แล้วมุสลิมในภาคอีสานนั้นยังขาดความรู้ด้านศาสนาอีกมาก”  

                 ในวันศุกร์ที่ 25 ตุลาคม 2552 ดร.ปรีดา ประพฤติชอบและเจ้าหน้าที่ฯแผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย  ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมเครือข่ายของแผนงานฯ ศูนย์ประสานงานภาคอีสาน  ณ   มัสยิดดารุสลาม  อ.กระสัง จ.บุรีรัมย์  ซึ่งในช่วงเวลาดังกล่าวพื้นที่มีการดำเนินกิจกรรมโครงการค่ายอบรมจริยธรรมเยาวชนมุสลิม ต้านยาเสพติด  โดยได้รับความสนใจจากน้องๆ เยาวชนในจังหวัดสุรินทร์ บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ เข้าร่วมโครงการทั้งสิ้รประมาณ 50 คน  ผลจากการตรวจเยี่ยมดังกล่าว ดร.ปรีดา  ประพฤติชอบ  รู้สึกพอใจกับการดำเนินกิจกรรมดังกล่าวข้างต้นเป็นอย่างยิ่ง และถือว่าโครงการดังกล่าวนั้นเป็นส่งเสริมให้เยาวชนได้รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ห่างไกลยาเสพติดทั้งหลาย สามารถใช้ชีวิตร่วมกับคนอื่นๆในสังคมได้ และส่งเสริมให้ดูแลสุขภาวะของตัวเองให้แข็งแรงอยู่เสมอ

                นอกจากนั้นแล้ว ดร.ปรีดา ประพฤติชอบ ได้ถือโอกาสนี้พบปะพูดคุยกับนักศึกษามุสลิม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี  จำนวน 13 คนที่เข้าร่วมเป็นทีมวิทยากรและพี่เลี้ยงโครงการดังกล่าว   ในตอนท้าย ดร.ปรีดา ประพฤติชอบ ได้กล่าว “ชมเชยนักศึกษากลุ่มนี้เป็นอย่างยิ่งที่ได้เสียสละทั้งเวลา และทรัพย์สิ้น เพื่อให้เยาวชนมุสลิมภาคอีสานมีความรู้ด้านศาสนาเพิ่มขึ้น และทั้งนี้เยาวชนมุสลิมในภาคอีสานยังมีความต้องการช่วยเหลือจากนักศึกษาที่มีความรู้ด้านศาสนาอีกเป็นจำนวนมาก” 

 และในวันเดียวกันนี้  ดร.ปรีดา  ประพฤติชอบและเจ้าหน้าที่ฯ แผนงานฯ ได้ตรวจผลการดำเนินงานของเครือข่ายในโครงการมัสยิดครบวงจร  ในพื้นที่ของมัสยิดดารุสลาม  อ.กระสัง จ.บุรีรัมย์ เช่นเดียวกัน ผลจากการตรวจเยี่ยมนั้น  ดร.ปรีดา กล่าวรู้สึกว่ามัสยิดนั้นมีการพัฒนาปรับปรุงเปลี่ยนไปในทิศทางที่ดีขึ้นมาก ทั้งในด้านการดูแลรักษาความสะอาด การรณรงค์มัสยิดให้เป็นพื้นที่ปลอดบุหรี่ การนำเสนอคุตบะห์ทางด้านสุขภาวะอย่างต่อเนื่อง แต่ถึงอย่างไรก็ตามผลจากการติดตามดังกล่าวนั้นเครือข่ายยังต้องมีการปรับปรุงเพิ่มเติมในส่วนการบริหารจัดการมัสยิดที่ดี  การปรับปรุงภูมิทัศน์ เป็นต้น 

                     บทเรียนจากโครงการในอดีตของ สสม.อีสาน

แผนงานสุขภาวะมุสลิมไทยของภาคอีสานนับเป็นโครงการน้องใหม่จากบรรดาศูนย์ประสานงานทั้งหมดของแผนงานสุขภาวะมุสลิมไทยซึ่งมีอยู่ทั่วประเทศทั้งภาคเหนือ ภาคกลางภาคใต้  ทั้งนี้เนื่องจากความเชื่อที่ว่าภาคอีสานมีมุสลิมอยู่น้อยหรือน้อยมากอาจจะไม่จำเป็นต้องทำ หรือไม่สามารถที่จะทำได้   ดังนั้นสำนักประสานของสสม.ภาคอีสานจึงเริ่มจากการเป็นศูนย์ย่อยขึ้นก่อนในปีแรก (2547) และจากการที่ได้แสดงผลงาน และศักยภาพของศูนย์ประสานงานทำให้สามารถยกระดับจากศูนย์ประสานงานย่อยก้าวขึ้นมาเป็นศูนย์ประสานงานเต็มรูปแบบในปี 2548 เป็นต้นมา  จากแผนงานในระยะที่ 2 ของสสม.ซึ่งได้ดำเนินการระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2549 – เดือนมิถุนายน 2552 จะเห็นได้ว่าจากแผนงานที่มีบุคลากรทำงานเพียง 3 คน มีโครงการในปีหนึ่งๆ เพียงสิบกว่าโครงการ ได้ขยายมาเป็น 42 โครงการ ดังรายละเอียดในตารางที่ 1 โดยมีผู้เข้าร่วมโครงการทั้งชาย หญิงถึง 4,995 คน โครงการเด่นๆ ของ สสม. ภาคอีสานจะเห็นว่ามีตั้งแต่โครงการค่ายวิทยาศาสตร์สำหรับเยาวชน (Kids’ Science Camp) ซึ่งเป็นการจัดค่ายเยาวชนภาคฤดูร้อนของเยาวชนที่ต่างศรัทธาในปี 2547  โครงการมัสยิดปลอดบุหรี่ ในปีเดียวกันซึ่งเป็นการนำมาสู่ “ปฏิญญาห้วยคล้า” ที่ จ.ศรีสะเกษในปี 2547 เช่นกัน อันนำมาสู่โครงการแนวดิ่งด้านมัสยิดปลอดบุหรี่ของโครงการสสม.โดยส่วนรวมในช่วงถัดมา  ในช่วงของแผนงานระยะที่ 2 สสม.อีสานก็มีโครงการเด่นๆ หลากหลายโครงการเช่นโครงการสัมมนาผู้นำนักศึกษามุสลิมเกี่ยวกับสุขภาวะซึ่งจัดในระดับภาคถึงสองครั้งซึ่งทำให้กิจกรรมด้านสุขภาวะได้เผยแพร่ไปอย่างกว้างขวางในหมู่ของคนรุ่นใหม่  ในส่วนของบรรดาผู้นำชุมชนก็ได้มีโครงการฝึกอบรมการบริหารงานด้านสุขภาวะของมัสยิดแบบครบวงจร ทำให้โครงการของสสม.ได้เป็นที่รู้จักกันตั้งแต่ระดับผู้นำท้องถิ่น ผู้นำนิสิตนักศึกษา ไปถึงประชาชนในระดับรากหญ้า และนับตั้งแต่เด็กเล็กวัยเตาะแตะ ไปจนกระทั่งผู้ใหญ่วัยสูงอายุ ทั้งหญิงและชาย  จุดเด่นอีกประการหนึ่งของสสม.ภาคอีสานก็คือ การสร้างความรักสามัคคีในระหว่างชนในชาติที่ต่างศรัทธากันโดยอาศัยการพัฒนาด้านสุขภาวะเป็นสื่อ  โครงการหลายๆ โครงการของสสม.อีสานจึงเป็นโครงการที่ทำร่วมกันระหว่างคนไทยที่ต่างศรัทธาทำให้เกิดความสมานฉันท์ของคนในชาติ  นอกจากนั้นยังมีโครงการวิชาการด้านการวิจัยทางสุขภาวะและโภชนาการซึ่งเป็นการเปรียบเทียบระหว่างคนพุทธและมุสลิมในภาคอีสาน ซึ่งเป็นโครงการริเริ่มที่น่าสนใจ  การพัฒนาด้านการกีฬาก็อีกเช่นเดียวกัน ได้มีการพัฒนาด้านการออกกำลังกายในหมู่คนชั้นวัยต่างๆ ทั้งหญิง-ชาย ผู้ประกอบอาชีพการงานต่างๆ ตั้งแต่ผู้นำศาสนาในชุมชน ไปจนกระทั่งเกษตรกร และนิสิตนักศึกษา  ในส่วนของพื้นที่ก็เช่นเดียวกัน สสม.ภาคอีสานได้ทำตั้งแต่พื้นที่ในจังหวัดนครราชสีมา ไปจนจดพื้นที่ริมฝั่งโขง  ทำให้งานด้านสุขภาวะได้แพร่กระจายเป็นที่รู้จักของคนทุกหมู่เหล่า  สำหรับกิจกรรมที่ทำร่วมกันระหว่างภูมิภาค สสม.ภาคอีสานก็ได้เข้าไปมีบทบาทสำคัญทั้งในด้านการฝึกผู้นำด้านสุขภาวะ  การร่วมงานในมหกรรมอาหารและวัฒนธรรม และอื่นๆ สามารถดูได้ตามตารางที่ได้แนบมาแล้วนี้ 

    เนื่องด้วยแผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย  ต้องการเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานของแผนงานฯให้มากขึ้น จึงได้ส่งเจ้าหน้าที่แผนงานฯแต่ละศูนย์ประสานงานเข้าร่วมอบรม Outcome mapping (OM) ประกอบด้วย (ภาคเหนือ ภาคอีสาน ภาคใต้บน ใต้กลาง) จำนวน 12 ท่าน  ณ  โรงแรมจันทรารีสอร์ท นครนายก  ระหว่างวันที่ 19-21 ส.ค. 2552  บรรยายโดยคณะวิทยากร สถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม (สคส.)  ซึ่ง  สสส.  สนันสนุนงบประมาณค่าใช้จ่ายในการจัดอบรมในครั้งนี้

จากการอบรมส่งผลทำให้เจ้าหน้าที่ มีความรู้ ความเข้าใจในกระบวนการทำงานของ ระบบ  om มากยิ่งขึ้น สามารถนำปรับใช้ในการทำงานของแผนงานฯได้และทำให้เห็นภาพการทำงานที่มีความเชื่อมโยงกันได้เป็นอย่างดี นอกจากนั้นยังเป็นการสร้างความสัมพันธ์กับองค์กรและหน่วยงานต่างๆที่เข้าร่วมโครงการฯ และเปลี่ยนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน

โครงการมัสยิดครบวงจร (มัสยิดนูรุ้ลอิสลาม จ.ขอนแก่น)
วันที่ 15 สิงหาคม 2552 เวลา 09.30 น. ณ บริเวณหน้ามัสยิดนูรุ้ลอิสลาม อำเภอน้ำพอง จ.ขอนแก่น ได้มีพี่น้องมุสลิมทั้งชาย,หญิง และเยาวชน พร้อมทั้งพี่น้องชาวไทยพุทธ ที่เป็นคณะกรรมการชุมชนเหนือสามัคคี อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น จำนวน 40 คน ได้เข้าร่วมอบรม”โครงการมัสยิดครบวงจร” โดยการสนับสนุนจาก “แผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย” จังหวัดอุดรธานี ในภาคเช้าได้จัดให้มีการอบรมให้ความรู้ เรื่องการมีสุขภาวะที่ดีด้วยการเน้นหนักให้ชุมชนได้ตระหนักถึงพิษภัยของยาเสพติด โดยเฉพาะเหล้าและบุหรี่ ซึ่งมีอันตรายมากที่สุดสำหรับตนเอง ครอบครัวและชุมชน การอบรมในครั้งนี้วิทยากรคือ ผศ.ดนัย งามมานะ จากมหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร ได้ให้ความรู้ในเรื่องของการรักษาความสะอาดและการมีพลานามัยที่แข็งแรง การอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อทำให้มัสยิดที่เป็นศาสนสถานสำคัญของศาสนาอิสลาม และเป็นศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้ของชุมชน ให้มีความสะอาดสวยงาม และมีทัศนียภาพที่ดีโดยในช่วงบ่ายพี่น้องมุสลิมชุมชนมัสยิดนูรุ้ลอิสลามอำเภอน้ำพอง ได้ร่วมมือร่วมใจกันปรับปรุง บริเวณมัสยิดให้มีพื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้น โดยการปลูกต้นไม้และจัดสวนหย่อมบริเวณมัสยิด เพื่อเพิ่มความร่มรื่น สิ่งที่น่าภูมิใจเป็นอย่างยิ่งที่สมาชิกในชุมชนทุกท่านต่างเห็นร่วมกันดังในคำขวัญที่ว่า “ สามัคคี สมานฉันท์ อยู่ร่วมกันอย่างสันติ ”   

รายงานข่าวโดย
จรัญ (บุคอรี) ดลละวิจิตร